بزرگداشت خوشنویس برجسته افغان در مشهد

فرهنگیان مهاجر افغان در مشهد، در سالگرد درگذشت امین الله پیرزاد، خوشنویس برجسته افغانستان، از مقام وی تجلیل کردند.

سخنرانان این محفل، پیرامون جایگاه هنر خوشنویسی در افغانستان، آینده خوشنویسی در این کشور و پیشینه هنری امین الله پیرزاد هروی سخن گفتند.

محمد کاظم کاظمی نخستین سخنران این مراسم گفت که خوشنویسی در فرهنگ افغانستان سابقه و جایگاه مهمی داشته ولی با پدید آمدن صنعت چاپ و رویکرد مردم به هنرهای دیگر همچون نقاشی و مجسمه سازی، در حال حاضر خطر انزوای این هنر حس می شود.

آقای کاظمی افزود که با توجه به این خطر، جامعه باید به گسترش آموزش هنر خوشنویسی توجه داشته باشد.

در قسمت دیگری از برنامه، عبدالله آرزو، شاعر و نویسنده افغان، مقاله ای در مورد استاد پیرزاد به حاضران ارائه کرد و در آن، پیرزاد هروی را از مفاخر فرهنگی جامعه برشمرد.

در قسمت دوم برنامه، سید ابوطالب مظفری، ديگر شاعر و نویسنده افغان، در مورد "استمرار هنر در میان مردم هرات" سخن گفت.

وی در قسمتی از سخنان خود به این موضوع اشاره کرد که شخصیت های معنوی، همگی در متن یک سنت فرهنگی بزرگ متولد می شوند و در افغانستان نیز در گذشته چند حوزه فعال تمدنی و جود داشت که از این حوزه ها شاعران، حکیمان و هنرمندان زیادی سر بر آورده اند.

آقای مظفری گفت: "در این میان، هرات به عنوان اخرین حوزه تمدنی و فرهنگی تا هنوز زنده است و کسانی چون محمدعلی عطار، محمد سعید مشعل و پیرزاد هروی، محصول ادامه نوعی سنت هنری در این شهر هستند که تا هنوز ادامه دارد".

در بخش دیگری از برنامه، بیانیه جمعی از هنرمندان، نویسندگان و روزنامه نگاران افغانستان به مناسبت سالگرد درگذشت پیرزاد هروی خوانده شد.

استاد امین الله پیرزاد هروی، در سال۱۳۲۰ خورشیدی در هرات زاده شد. او در سن ۱۵ سالگی به شاگردی استاد عطار هروی در آمد.

پیرزاد هروی در سال ۱۳۴۶ مقام ممتازی را در رشته خوشنویسی کسب کرد. در سال ۱۳۵۹ در موسسه غلام محمد میمنگی به عنوان معلم مشغول به کار شد.

با گذشت چند سال از اشغال افغانستان توسط شوروی، آقای پیرزاد در سال ۱۳۶۳ به ایران مهاجرت کرد و در موسسه آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی در مشهد مشغول به کار شد.

آثار و مرقعات زیادی از وی برجای مانده است. وی در زمینه خط نسخ، ثلث و انواع خطوط کوفی مهارت داشت.

آقای پيرزاد علاوه بر افغانستان آثار ارزشمندی در موسسه هنری "آستان قدس رضوی" در مشهد و كتابخانه ملی ايران از خود برجای گذاشته است.

پیرزاد هروی در ۱۷ حوت سال ۱۳۸۱ در مشهد درگذشت و در همان شهر به خاک سپرده شد.

-------------------------------------------

انتشار مجموعه ای از آثار خوشنویسی عطار هروی

'اساور' نام کتابی از آثار خوشنویسی منتشر نشده از محمدعلی عطار هروی است که به تازگی در ایران به چاپ رسیده است.

این مجموعه که ۲۷ سال پیش کتابت شده، از آخرین آثار ارزشمند استاد عطار هروی است که بعد از پانزده سال که از مرگ او می گذرد منتشر شده است.

بعد از انتشار "قران محلی" و "هنر آیه نگاری قرآن کریم"، اساور سومین اثر عطار هروی است که در ایران به چاپ رسیده است.

اساور، شامل ۲۴ قطعه از مرقعات استاد عطار هروی است که در سال ۱۳۵۹ خورشیدی توسط وی کتابت شده است.

انواع خطوط

عطار هروی در این مجموعه چندین نوع خط رایج در دوره های مختلف اسلامی را نوشته است: کوفی مرتبط، کوفی قفل، کوفی تزئینی، کوفی معرب، کوفی مدور، کوفی قرن سوم، کوفی قرن ششم، کوفی قرن هفتم و خطوط معقلی، رقاع، ریحان، ثلث، نسخ، دیوانی جلی، تعلیق، نستعلیق، محقق، شکسته نستعلیق، مسلسل و ثلث کتیبه ای.

هر چند عطار هروی در این مجموعه خواسته از متن های عربی برای نشان دادن خطوط اسلامی استفاده کند ولی با توجه به اینکه او نستعلیق را به همان سبک رایج دوران صفویه می نوشته و آن سبک قابلیت ترکیب خطوط را نداشته، در دو قطعه چلیپا، از شعر فارسی استفاده کرده است.

بدون شک مجموعه حاضر، از آثار با ارزشی است که انواع خطوط رایج اسلامی تا دوره معاصر در آن موجود است.

در مقدمه این اثر که به قلم سعادتملوک تابش نوشته شده، وی یک معرفی اشراقی و توصیفی از آثار عطار هروی ارائه کرده است.

در مقدمه دوم نیز رفیع اصیل یوسفی توضیحات مختصری در باره تاریخ هنر خوشنویسی در افغانستان و اطلاعات کوتاهی در باره این مجموعه داده است.

متون استفاده شده در این مجموعه را به جز یک مورد، آیات قرآن تشکیل می دهد.

مجموعه اساور در قطع رحلی با کاغذ گلاسه و به صورت رنگی به اهتمام محمد رفیع اصیل یوسفی و با همکاری مرکز هنرهای زیبای موسسه خیریه امام جواد در مشهد و با کمک مالی صفی الله باقرزاده به چاپ رسیده است.

کاستی ها

هرچند سعادتملوک تابش خواسته در مقدمه این خلاء را پر کند، ولی معرفی وی بیشتر اشراقی و توصیفی است تا یک معرفی تاریخی و هنری.

بر خلاف آنکه در مقدمه اساور، این مجموعه "بهترین و فاخرترین" آثار عطار هروی معرفی شده، اما به نظر می رسد که اساور از نظر قوت خط نسبت به سایر آثار استاد، ضعیف تر است.

انواع خطوط موجود در مجموعه اساور نشان می دهد که استاد عطار در این مجموعه فقط خواسته انواع خطوط اسلامی را در دوره های مختلف به نمایش بگذارد.

نام مجموعه: اساور
مرقع خطوط اسلامی

آثار استاد محمد علی عطار هروی

ناشر: ملک اعظم (با همکاری موسسه خیریه امام جواد)

اهتمام: محمد رفیع اصیل یوسفی

صفحه آرایی و طرح جلد: وحید عباسی

چاپ: ۱۳۸۶

شمارگان:۲۲۰۰ نسخه

قیمت:۱۵۰ افغانی (۳۰۰۰ تومان)

نمونه کار امین الله پیرزاده استاد خطاطی افغان